inzichten & herkenning

Hieronder kan je mijn maandelijkse overpeinzingen lezen. Ter herkenning, inspiratie, of.... Reageren kan op Dit e-mail adres is beschermd door spambots, u heeft Javascript nodig om dit onderdeel te kunnen bekijken. Graag de titel vermelden van het inzicht waarop je reageert. De teksten mogen niet zonder toestemming van lifecoach franklin worden gekopieerd.


September 2017



Rust, ruimte en ontspanning (01-08-2018)

Jaren geleden riepen sommige deskundigen dat ruimte en stilte in het moderne westen een steeds schaarser goed zouden worden. Al werd daar vooral de ruimte en stilte om ons heen bedoeld, niet zozeer de innerlijke varianten. Toch hebben beide meer met elkaar te maken dan we in eerste instantie wellicht zouden vermoeden.

Ons leven kent enorm veel zaken die doorlopend onze aandacht vragen, dus voor we er erg in hebben zijn we continu bezig met ons werk, met onze relaties, met allerlei irritaties, met zaken die gebeurd zijn en zaken welke nog gedaan moeten worden, etc. En omdat we ook nog eens multiconnected zijn, kan het nóg moeilijker zijn om helemaal van alles los te komen.

De dagelijkse drukte in ons hoofd en om ons heen heeft consequenties. Dit kunnen we teruglezen in dagbladen en zien in allerlei documentaires: als we niet regelmatig ontspannen dan kan ons systeem zich niet opladen en wordt de kans op burn-out, overspannenheid of zelfs een depressie een stuk groter.

Echt ontspannen zijn, betekent dat zowel lichaam als geest tot rust komen. Over het algemeen vinden we het lastig om onze gedachten helemaal stil te zetten en daarmee ruimte te ervaren in ons hoofd. Meestal gebruiken we fysieke inspanning om daarmee geestelijke ontspanning te bereiken. Door onze focus te richten op de fysieke inspanning, komen we mentaal ook tot rust doordat onze gedachten over andere zaken naar de achtergrond verdwijnen.

Verder proberen we te ontspannen door specifieke afleidingen te kiezen. Vakantie, hobby’s, lezen, film kijken, uit eten gaan: het zijn allemaal activiteiten die niet direct gericht zijn op het leegmaken van de geest, maar wat vaak wel indirect de bedoeling is. Het verblijven in een omgeving met relatief weinig prikkels (bijv. strand, bos) helpt ons ook om tot rust te komen.

We kiezen vooral omwegen om onze gedachtestroom enigszins tot bedaren te brengen. De meesten van ons hebben nooit geleerd hoe we dit rechtstreeks zouden kunnen doen. Meditatie kan hier een prima hulpmiddel voor zijn; de laatste jaren wordt dit door meer en meer mensen in het westen omarmd. Ook bedrijven raken steeds meer geïnteresseerd in meditatiecursussen voor hun medewerkers, simpelweg omdat ze merken dat deze gaandeweg lekkerder in hun vel komen te zitten, en daardoor beter functioneren.

Jammer genoeg wordt een techniek als meditatie meestal pas ingezet als er al problemen zijn ontstaan. Er komen steeds meer wetenschappelijke bewijzen dat een overdaad aan stress (vooral aanhoudende stress over een langere periode) flinke schade aan lichaam en geest kan toebrengen.

Niet voor niets winnen retraites aan belangstelling: plekken met een minimum aan prikkels van buitenaf. Maar ook in ons dagelijks bestaan zou het goed voor onze gezondheid zijn om wat vaker de rust en ruimte op te zoeken, in ons hoofd en om ons heen.

Om over na te denken in je zomervakantie (01-07-2018)


- In hoeverre neem je in je levenskeuzes de waardering van je omgeving mee?

- Investeer je vooral in je welzijn of in je welvaart?

- Is het belangrijk om het maximale uit je leven te halen? Waarom wel/niet?

- Is geluk belangrijk voor je? Zo ja, wat doe je hiervoor?

De betekenis (01-06-2018)

We geven zelf betekenis aan ons ­­­­bestaan. Onze samenleving speelt hierbij een grote rol; zo legt zij bijvoorbeeld de basis voor wat wij als goed of fout bestempelen. Maar betekenis kan ook voortkomen uit wat wij in ons leven meemaken. Of waar we (gaandeweg) in (gaan) geloven. We kunnen overal betekenis aan geven, zowel aan materiële als immateriële zaken. De mate waarin we betekenis aan iets geven is sterk afhankelijk van het belang dat we eraan hechten.

In het algemeen vullen we ons leven met -voor ons- betekenisvolle zaken, omdat dit ons leven richting lijkt te geven. Zolang dergelijke betekenissen ons inspireren, focus geven en/of positief motiveren, lijkt er niets aan de hand. We houden ons echter ook regelmatig bezig met negatieve betekenissen die we aan gebeurtenissen, personen, etc. koppelen, welke ons boos, verdrietig en/of gefrustreerd kunnen maken. Nog afgezien van de tijd en energie die we hierin steken.

Als we eenmaal een betekenis ergens aan gekoppeld hebben, positief of negatief, dan zal dit niet snel veranderen. We kunnen daarnaast verstrikt raken in de vele betekenissen die we gedurende ons leven overal aan geven. Wat zou er gebeuren als we probeerden om minder betekenis te geven, bijvoorbeeld aan iets wat ons overkomt? Zouden we dan luchtiger in het leven kunnen staan?

We zouden onszelf vragen kunnen stellen als: wat voor betekenis heeft dit onderwerp of deze situatie/persoon voor mij, en waarom? Of: waarom is iets of iemand zo belangrijk dat ik er zoveel energie in steekt? Of: waarom ervaar ik een sterke emotie bij sommige personen/situaties? De antwoorden gaan vooral veel zeggen over jezelf en je kijk op jouw leven.

En dan natuurlijk de ultieme vraag: wat voor betekenis geven we aan ons leven? Hoeveel betekenis moet het hebben om te kunnen spreken van een mooi/interessant/leuk/gelukkig/tevreden leven? Of omgekeerd: hoe weinig betekenis heeft ons leven eigenlijk nodig om mooi/interessant/leuk/etc. te zijn?

We geven zelf betekenis aan ons bestaan. Dit betekent dus ook impliciet dat we kunnen bepalen wat voor invloed het uiteindelijk op ons heeft. Een boeiende insteek die interessante inzichten kan opleveren.

Oorzaak en gevolg (01-05-2018)

Onze moderne wereld is er één vol tegenstrijdigheden - waar we vaak zelf debet aan zijn. We leggen de lat meestal (te) hoog in ons werk en zijn perfectionistisch, want goed is zelden goed genoeg, al weten we dat dit geen gezonde houding is en kan leiden tot bijvoorbeeld een burn-out. We 'moeten' altijd beschikbaar zijn voor onze klanten c.q. werkgevers en worden steeds vaker op efficiëntie en klantgerichtheid beoordeeld (met dank aan alle reviewopties, zelfs tot in de taxi). Maar zelf willen we óók snel geholpen worden in winkels en weten of een bedrijf/persoon goed aangeschreven staat.

We willen goedkoop naar alle wereldbestemmingen kunnen vliegen, maar thuis liever niet geconfronteerd worden met nog meer vliegtuiglawaai en bijbehorende vervuiling. Onze dagelijkse boodschappen willen we betaalbaar en gemakkelijk in huis halen, maar we sluiten de ogen voor de misstanden bij de supermarkten en/of de afleverbedrijven. We willen goedkoop kunnen overnachten in de hele wereld, maar niet stilstaan bij de problemen zoals afval en overlast die overtoerisme met zich mee kan brengen.

Doordat aankopen meer en meer online worden gedaan en wij als consument steeds hogere eisen stellen aan prijzen, aan flexibiliteit van bezorging en aan de klantenservice, ontstaan er bedrijven waar werknemers steeds flexibeler moeten werken onder beroerde omstandigheden, weinig krijgen betaald en hard worden afgerekend op hun snelheid van werken. Deze bedrijven maken veelal enorme winsten, maar de mensen op de vloer krijgen hier meestal weinig van mee.

Durven we stil te staan bij de keerzijde van deze wijze van leven en consumeren?

We willen het maximale uit het leven halen en liever niet beperkt worden in onze mogelijkheden. Maar slaat de balans nu door? Willen we wellicht teveel? Ons is nooit geleerd hoe we een prettig leven zouden kunnen scheppen door zo nu en dan één of meer stappen achteruit te doen. Stilstand en achteruitgang worden doorgaans als schrikbeelden gepresenteerd. Maar hoe erg is het om daadwerkelijk een stap achteruit te doen, bijvoorbeeld in onze ambities, als we erachter komen dat we eigenlijk jarenlang overgepresteerd hebben? We willen kalmte en rust ervaren maar handelen hier nauwelijks naar.

En zouden we bereid zijn om meer te betalen voor onze luxe artikelen als we wisten dat mensen in fabrieken en distributiecentra hiermee een menswaardiger leven zouden krijgen? Of dat hiermee bijvoorbeeld schonere vormen van transportatie zouden kunnen worden gefinancierd, of minder afval in de oceanen? Willen we in zee blijven gaan met bedrijven die vooral gericht zijn op het maximaliseren van winst óf met bedrijven die gericht zijn op een meer menselijke benadering van hun werknemers? Willen we de consequenties van ons handelen op meer niveaus ervaren en dus moeite, tijd en energie steken in goed ingelicht zijn op dit gebied?

Durven we andere eisen aan onszelf, ons leven en aan anderen te stellen? Eisen die meer te maken hebben met welzijn dan met welvaart?

Bewust worden van onszelf is bewust worden van waar we staan in de samenleving. Werken aan onszelf is werken aan de samenleving.

Het gevaar van zoenende mannen (01-04-2018)

Afgelopen week bleek dat het Reformatorisch Dagblad heeft meegewerkt aan het verspreiden van een online petitie van actiegroep Civitas Christiana. Deze petitie roept met de campagne Gezin in Gevaar op om te tekenen tegen "onsmakelijke reclames".

En waar gaat om? Straatposters met twee zoenende mannen. In een licht sexy pose. Men vindt dit een "zedenloos tafereel". Wat een treurigheid. Roepen deze beelden op tot expliciete seks? Tot gewelddadig handelen? Nee dus. Het gaat simpelweg in tegen het beeld dat deze actiegroep heeft van hoe een 'keurige' samenleving zou moeten functioneren.
Het blijft een interessant fenomeen, het feit dat sommige mensen nog steeds menen hun (verouderde) normen en waarden aan anderen te moeten opleggen. Natuurlijk mag iedereen zijn eigen mening hebben, maar om nu een petitie op te starten? Men zoekt vooral medestanders om zich gesterkt te voelen in het eigen gelijk.

Wat zegt dit eigenlijk over degenen die hier zoveel aanstoot aan nemen? Dat uitingen van liefde alleen voorbehouden is aan wat men blijkbaar 'normaal' vindt? Maar wie bepaalt er wat normaal is? Dat sommige uitingen van liefde in de kiem moeten worden gesmoord? Dat uitingen van liefde sowieso niet getoond mogen worden in de publieke ruimte?
Waar is actiegroep CC eigenlijk bang voor? Voor het afbrokkelen van de zedelijke moraal? Heeft de geschiedenis niet afdoende aangetoond dat deze moraal zélf vaak dubieuze kanten heeft? En denkt men écht dat het gezin nog steeds de hoeksteen van de samenleving is?

Onder andere wordt het 'argument' aangehaald dat "ook de kleine kinderen dit kunnen zien". Dit is echter geen argument. Alsof een kinderbrein schade ondervindt van dit soort beelden. Als mensen leuk en lief zijn voor elkaar, dan is het slecht voorstelbaar dat kinderen hier een probleem mee hebben. Het échte achterliggende argument is waarschijnlijk: stel je voor dat het kinderbrein op een idee wordt gebracht waar de ouders van in een kramp zouden kunnen schieten!

Het Reformatorisch Dagblad en Civitas Christiana worden terecht stevig aangepakt op verscheidene social media. Twitteraars verwijten de actiegroep en de krant dat hun actie in strijd is met verdraagzaamheid en naastenliefde. Iets waar het christendom juist voor zou moeten staan.

Men zou beter pogingen kunnen ondernemen om als mens te groeien, om open te staan voor positieve veranderingen, in plaats van krampachtig vast te houden aan datgene wat men kent. De eigen waarheden durven bevragen. Als deze groep zich met eenzelfde vastberaden animo zou inzetten tegen bijvoorbeeld geweld en agressie, zou dit de maatschappij een stuk verder kunnen brengen op het gebied van tolerantie en acceptatie. Van haat zaaien is nog niemand gelukkig geworden, zo is ook te lezen in vele levensbeschouwende boeken, waaronder de bijbel.

Twee zoenende mannen kunnen ook staan voor iets moois. Helaas blijkt anno 2018 dat dit inzicht nog tot velen niet is doorgedrongen.

Wat voor invloed heeft social media op ons? (01-03-2018)

Maandag 5 maart jl. publiceerde de Volkskrant een interessant artikel over Facebook. Hier is onder andere te lezen dat oud-werknemers van Google en Facebook enige tijd geleden de handen ineen hebben geslagen en een groep hebben opgericht (Center for Humane Technology), welke waarschuwt voor de nadelige effecten die (excessief gebruik van) sociale netwerken op ons kunnen hebben.

Op de (Engelstalige) website van Centre for Humane Technology wordt uitgelegd waar de gevaren liggen in de combinatie extreem veel gebruikers/enorme hoeveelheid data/duizelingwekkende winsten. Google, Instagram, Facebook, Twitter, etc. hebben in de loop der jaren mooie producten voortgebracht, maar de tijd lijkt rijp om te onderzoeken wat voor impact deze producten precies hebben op ons bestaan. Het wordt langzaamaan steeds duidelijker dat er wordt ingespeeld op het beloningscentrum van ons brein, zodat we continu getriggerd worden om opnieuw gebruik te maken van social media. Verslaving ligt op de loer. Ons sociale leven, onze mentale rust en ons zelfbeeld worden steeds sterker in negatieve zin beïnvloed, vaak zonder dat we dit zelf doorhebben.

Iedereen moet voor zichzelf uitmaken in welke mate men gebruik wil maken van social media, maar het is een goede zaak als we onszelf informeren over de keerzijde die dit gebruik met zich mee kan brengen. Het is belangrijk dat wij de controle in eigen hand houden, en deze niet uit handen geven aan organisaties waarvan onduidelijk is of hun producten uiteindelijk bijdragen aan het welbevinden van de gebruikers.

Persoonlijke ontwikkeling anno nu (01-02-2018)

Wat was bij voorgaande generaties de gedachte achter persoonlijke ontwikkeling? Men had de gewoonte om anderen te kopiëren: in gedrag, wijze van denken, handelen, etc. Men streefde ernaar om zo goed mogelijk binnen de samenleving te passen en dus signalen van goedkeuring c.q. afkeuring feilloos op te pikken. Als voorbeeld golden vooral personen die een hoge sociale status hadden in die tijd, oftewel mensen met veel invloed (traditioneel de rijke families).
Datgene wat we leerden van onze omgeving (waaronder ouders, leraren, vrienden, de kerk e.d.), vormde de basis voor onze normen en waarden. Afwijkend gedrag werd niet gestimuleerd en alleen goedgekeurd als dit de bestaande normen en waarden niet teveel in de weg stond. Het geloof (of beter gezegd: de kerk) speelde hierbij vaak ook een grote rol.

We krijgen tegenwoordig weinig levensrichtlijnen meer, zoals ooit vanuit de kerk. Maar we blijven, zoals vroeger, onze referenties uit onze directe omgeving halen. Als voorbeeld gelden vooral personen die het naar onze mening “hebben gemaakt” in de samenleving, dus diegenen die ook door anderen worden bewonderd. Dit zijn vaak ook degenen die de meeste aandacht krijgen in de media. Hoe meer mensen hetzelfde denken/vinden, hoe meer we ons gesterkt voelen als we in dezelfde richting zitten. Maar we worden tegenwoordig ook aangespoord om onszelf te zijn, uniek, individueel, waarachtig en succesvol (waarbij succes wisselende interpretaties heeft). Dit geeft soms een overdaad aan (tegenstrijdige) signalen: waar moeten we ons op focussen? Waar ligt de grootste beloning, psychologisch en/of materialistisch?

Omdat we zelden bewust zijn van onze leerprocessen, kan het handig zijn om hier meer inzicht in te krijgen. Belangrijk, omdat sommige van onze eigen gedragingen / overtuigingen uiteindelijk een negatieve invloed op ons welbevinden kunnen hebben. Ons leven verandert gedurende de jaren, maar veranderen onze overtuigingen ook mee? En in hoeverre beïnvloedt de buitenwereld ons hierbij?

We zijn over het algemeen niet gewend om met enige regelmaat intern te peilen welke overtuigingen en welk gedrag nog bij ons passen. Daarom zijn vragen belangrijk als: hoe kijken we naar onszelf, hoe kijken we naar de buitenwereld? Wat vinden we belangrijk in ons leven en waarom? Handelen we hier ook naar, zo nee, waarom niet? In hoeverre vinden we de mening van een ander belangrijker dan de onze? Zijn we in staat om een balans te vinden tussen wat onze innerlijke wereld ons ingeeft en wat de buitenwereld van ons verwacht?

Hoe beter we in staat zijn om de antwoorden op deze vragen te formuleren, hoe groter we de kans maken dat we goed in ons vel komen te / blijven zitten.

2018! (01-01-2018)

Beste allen,

Ik wens iedereen een mooi jaar! Een jaar waarin we nog wat meer proberen om voor elkaars ideeën en gedachten open te staan, onze empathische kanten te stimuleren en van elkaar te leren. En tegelijkertijd onze eigen grenzen beter te leren kennen, te bewaken en te accepteren. We zijn niet perfect en hoeven dit ook niet na te streven.

Het leven is soms zo complex dat we het niet kunnen bevatten, en soms zo simpel dat we bepaalde antwoorden over het hoofd zien. Vertrouw je eigen inzichten wat vaker. Anderen helpen is prima maar vergeet jezelf hierbij niet.

Sta wat vaker stil bij de vragen "Moet dit écht nu?", "Voor wie doe ik dit eigenlijk?" en "Waarom denk ik dat dit belangrijk is?". Plan ook rustmomenten in. Sta jezelf toe om regelmatig uitgebreid te genieten zonder je hierover schuldig te voelen.

Wees jezelf. Voel jezelf een volwaardig lid van deze samenleving, voel je verbonden. Op je eigen wijze. We ervaren allemaal een bepaalde mate van aanpassing, zolang we dit maar beseffen en een vorm kiezen waar we niet gefrustreerd van raken. Besef dat we niet met iedereen bevriend hoeven te zijn, of zelfs maar aardig hoeven te vinden, maar dat we wel respectvol met elkaar kunnen proberen om te gaan.

Andermans waarheden hoeven niet de onze te zijn, en andersom. We weten niet alles maar soms weten we genoeg.

Warme groet,
Franklin

Haal het beste uit jezelf? (01-12-2017)

De afgelopen jaren verschijnen er steeds vaker berichten over het toenemende aantal mensen met een burn-out. Dit lijkt vooral voor jongeren te gelden. Eén van de aanleidingen blijkt het streven te zijn om, als het even kan, boven de middelmaat uit te stijgen. Het lijkt wel of we niet meer tevreden kunnen/mogen zijn met een 'middelmatig' leven. Op YouTube en social media zien we voorbeelden van anderen die het 'gemaakt' hebben en dit wordt - deels onbewust - als referentie gebruikt voor ons eigen functioneren. We proberen te voldoen aan een plaatje dat steeds vaker niet aansluit op (de mogelijkheden binnen) ons eigen leven.

We worden van alle kanten aangespoord om optimaal te functioneren, het maximale uit onze talenten te halen, en dit alles het liefst in een zo kort mogelijk tijdsbestek. Maar wat denken we te bereiken als optimaal en maximaal functionerend mens? Worden we daar gelukkiger van? Wordt de kwaliteit van ons leven hiermee vergroot? Er wordt via allerlei kanalen handig ingespeeld op de wens van velen om onszelf beter te leren kennen en bewuster te worden van ons denken en handelen, maar in de praktijk lijkt het vooral op een strak ingeplande talentenwedstrijd. Waarom zouden we een zodanige druk op onszelf leggen als we ons willen ontwikkelen?

Optimaliseren en maximaliseren. Het suggereert onrust, een nóg hoger reiken, niet gauw tevreden zijn. Snel allerlei doelen bereiken. En wat gebeurt er met ons als we die doelen bereikt hebben? Leggen we de lat nóg een stukje hoger? Wat willen we bewijzen?

Het zou beter voor ons zijn als we juist zouden vertragen i.p.v. te versnellen. Een pas op de plaats te maken en proberen meer rust en geestelijke ruimte te creëren. Juist een thema als zelfinzicht heeft tijd nodig zodat we beter kunnen ervaren wat bijv. verschillende denk- en handelswijzen eigenlijk met ons doen. Wat willen we bereiken in het leven en waarom? Wie en wat nemen we als referentie en met welke reden?

Een lager levenstempo, gecombineerd met meer realistische verwachtingen van het leven, kunnen al een rijke voedingsbodem vormen waarin een groter begrip voor onszelf kan groeien - en wellicht ook voor de wereld om ons heen.

De keuze-evolutie: van beperking tot overvloed (01-11-2017)

Tot de jaren zestig van de vorige eeuw viel er niet zo heel veel te kiezen in het leven. Het gezin werd toentertijd gezien als de hoeksteen van de samenleving; het individu deed er veel minder toe. Als jongen trad je gewoonlijk in de voetsporen van je vader en werd je kostwinner van je gezin. Als meisje was het vooral wenselijk om tijdig te trouwen en droeg je de zorg voor het huishouden en de kinderen. Het leven was hierdoor vrij voorspelbaar en overzichtelijk. Werk was er om brood op de plank te krijgen, niet om gelukkig van te worden. Je deed wat de samenleving (lees: de overheid) van je verwachtte. Men accepteerde over het algemeen de - vaak sterk - hiërarchische verhoudingen en de heersende autoriteit.

De opkomst van o.a. de jongerencultuur en het feminisme in de jaren zestig zorgden, naast de ontkerkelijking en de ontzuiling, voor een sociale en culturele revolutie. Mede onder invloed van media zoals radio en tv ontstonden andersoortige leefwijzen en inzichten. Met als resultaat een explosieve groei in keuzes op gebieden zoals opleiding, carrière en persoonlijke groei. De maatschappelijke focus verschoof richting het individu; de rol van het gezin verdween meer naar de achtergrond.

Deze combinatie van keuzevrijheid en individualisme leek indertijd ideaal: iedereen kon nu immers de keuzes maken die op hem/haar waren toegesneden. Maar in relatief korte tijd zijn allerlei keuzes zowel in aantal als in complexiteit sterk toegenomen. Deze realisatie, samen met de (zelfopgelegde) verantwoordelijkheid om vooral de “juiste” keuzes te maken, blijkt tegenwoordig een zwaardere druk op menige schouder te leggen dan verwacht. Vooral keuzes die in onze ogen betrekking hebben op de eigen identiteit, worden momenteel als zeer belangrijk ervaren en de bijbehorende consequenties dus zorgvuldig gewogen.

De hieruit voortkomende keuzestress, gecombineerd met het idee dat wij zelf voor het grootste deel verantwoordelijk zijn voor ons succes en ons leven, werkt voor sommigen zelfs verlammend. De angst om een verkeerde keuze te maken (waarbij geen weg meer terug mogelijk is), blijkt dan de overhand te krijgen.
Bij het ervaren van een dergelijke impasse kan het helpen om afstand te nemen. Naast praktische zaken als bijv. het samenstellen van voor/tegen lijstjes, kunnen onderstaande punten helpen:


  • Accepteer dat we lang niet altijd kunnen voorspellen hoe een keuze in de toekomst gaat uitpakken

  • Realiseer dat de maakbaarheid van het leven beperkter is dan wij vaak denken

  • Er kan veel in het leven, wat niet wil zeggen dat er daarom ook veel moet

  • Niet alle mogelijkheden hoeven in elke situatie overwogen te worden

  • Streef niet altijd naar het maximale; gewoon goed is vaak goed genoeg

  • Wat zeggen zowel ons verstand als ons gevoel bij een bepaalde keuze?


En, wellicht het belangrijkste: weet wat je wilt en waarom je het wilt. Een goed zelfinzicht kan hierbij helpen.

In de ogen van een ander (01-10-2017)

In het dagelijks leven komen we regelmatig met anderen in contact: op straat, in het openbaar vervoer, tijdens feestjes, op kantoor, bij vrienden/familie, enz. Tijdens deze ontmoetingen vinden er momenten van interactie plaats: informatie gaat over en weer, we tasten de situatie af en passen ons soms aan. Wellicht willen we de ander plezieren, of onszelf juist sterker profileren. Of we proberen toch zo dicht mogelijk bij onszelf te blijven. In dit contact bouwen we gaandeweg een beeld van elkaar op.

Hoe beoordelen we de ander op zo'n moment? We kunnen niet zeker zijn van wat er zich in andermans hoofd afspeelt en kennen (als we hier niet naar vragen) vaak de achterliggende redenen van een bepaalde actie niet. Daarnaast interpreteren we elkaars acties door onze eigen "filters": deze bouwen we in de loop der jaren op en worden bepaald door o.a. onze actuele stemming, onze ervaringen, normen- en waardenpatronen en de hieraan gekoppelde associaties.

Een objectieve beoordeling van elkaar - zonder aanvullende informatie - kan hierdoor bijzonder lastig kan zijn. Vooral omdat we meestal iemand beoordelen op wat hij doet, niet zozeer om wie hij is. Want dit laatste is een stuk lastiger vast te stellen zonder de ander beter te kennen. Als we "doen" gelijkstellen aan "zijn" dan is ons oordeel gebaseerd op een versimpelde voorstelling van de ander.

Dus wat zegt een oordeel van een ander uiteindelijk écht over ons, als deze voornamelijk gebaseerd is op ons handelen én gekleurd door een persoonlijk filter?
Zelfs als we onszelf zo transparant en open mogelijk proberen neer te zetten, dan nóg zijn we afhankelijk van de filters van de ander als het gaat om hun oordeel. Het opbouwen van zelfkennis, puur op basis van wat anderen over ons zeggen, kan dus tot onrealistische conclusies leiden. En in hoeverre zeggen onze daden sowieso iets over wie we daadwerkelijk zijn?

Bovenstaande neemt niet weg dat een punt van kritiek c.q. een compliment van de ander wél iets kan zeggen over de wijze waarop we met de buitenwereld communiceren. Het is uiteindelijk aan ons om te bepalen in welke mate we ons hierdoor laten beïnvloeden.

Om goed met oordelen van anderen om te kunnen gaan, zullen we eerst onszelf beter moeten leren kennen. Een grotere zelfkennis kan ertoe bijdragen dat we een duidelijker inzicht krijgen wat onze positie is t.o.v. de buitenwereld. Een zorgvuldige en respectvolle communicatie naar elkaar vergroot de kans aanzienlijk dat we iets wezenlijks opsteken binnen een ontmoeting.

Onze hang naar erkenning, herkenning en acceptatie (01-09-2017)

We willen ons graag erkend, herkend en geaccepteerd voelen. Dit ligt aan de basis van de menselijke emotionele behoefte. Vrijwel iedereen kent deze behoeftes, al zullen deze bij de één sterker naar voren treden dan bij de ander. Ook de wijze waarop deze behoeftes zich uiten, verschilt zeer van mens tot mens.

Waarom streven we naar erkenning, herkenning en acceptatie? Omdat het iets wezenlijks zegt over onze plek in de samenleving. Soms zegt het ook iets over een rangorde, bijvoorbeeld binnen de familie of op het werk. Worden we serieus genomen? Telt onze mening voor anderen? We willen namelijk niet buitengesloten worden. Zijn bovenstaande behoeftes bevredigd dan creëert dit gevoelens van veiligheid: het schept een band met degenen die onze gedachten spiegelen, ons zelfbeeld wordt bevestigd en ons zelfvertrouwen vergroot.

We kennen allemaal de verschillende vormen van dergelijke groepen; vooral de negatieve, meer extreme versies krijgen regelmatig aandacht in de media. Maar de dagelijkse varianten, zoals de groepen die we vormen met ons gezin, met familie, vrienden en collega’s, krijgen vaak veel minder aandacht binnen deze context. Want ook daar spelen dezelfde principes van erkenning, herkenning en acceptatie een rol. Al verschuiven de uitgangspunten wel per groep, met als hoofdreden dat onze belangen binnen elke groep anders kunnen liggen.

Van kinderen wordt het heel gewoon gevonden dat zij zichtbaar op zoek om deze behoeftes te vervullen. Op weg naar volwassenheid wordt vaak verondersteld dat dit gaandeweg een steeds minder grote rol speelt in ons bestaan, maar de realiteit laat zien dat dit niet zo is. Onze hang naar erkenning, herkenning en acceptatie als volwassene mag dan niet zo zichtbaar zijn, het blijft wel degelijk een grote rol spelen bij onze handelingen en beslissingen.

We voelen ons krachtiger als anderen binnen een groep ons bevestigen, zeker bij onderwerpen die belangrijk voor ons zijn. We ervaren op dat moment een grotere mate van controle over ons leven, voelen ons zekerder. Als we ons echter niet gesteund voelen door anderen, ook niet door degenen die het dichtst bij ons staan, worden we op onszelf teruggeworpen. Dit doet een enorm beroep op onze zelfreflectie, flexibiliteit en/of doorzettingsvermogen. Hoe blijven we overtuigd van onze visie als niemand ons steunt? Hebben we iets over het hoofd gezien wat anderen wellicht wél weten? Wat doet dit met onze positie als anderen hierachter komen? Is het tijd om onze mening te herzien?

Dit roept interessante vragen op: wanneer kan/durft een mens zich staande te houden, haaks op de grote stroom? Wanneer tonen we karakter, en wanneer zijn we hopeloos eigenwijs en/of asociaal? En wie bepaalt dit? Er is hierbij geen duidelijke scheidslijn. Want waar ligt de balans tussen onze eigen meningen en ideeën en die van anderen? Daarnaast: hoe belangrijk zijn sommige van onze normen en waarden eigenlijk? Waarom hebben we die ooit aangenomen? Durven we bepaalde overtuigingen los te laten en het eens van een andere kant te bekijken? Blijven we binnen de kaders van hetgeen we ooit geleerd hebben, of durven we ook hierbuiten te treden? In hoeverre durven we, los van de groepen waarbinnen we ons bewegen, een eigen mening te vormen, ook als deze tegen de heersende norm ingaat? Deze psychosociale dynamieken houden ons soms meer in de greep dan we zelf doorhebben.



Toon alle inzichten uit het archief